Fokus

Regionalna stabilnost po diktatu Hrvatske

/en/file/show/Images/Fokus/Hrvatska 2 (2).jpg

Stabilnost na štetu Srbije nužno vodi raspadu Srbije. Da li je stabilnost koja vodi našem raspadu ono što nam je potrebno?

Stručnjaci Ministarstva odbrane Republike Hrvatske procenili su da vrednost imovine nekadašnje Jugoslovenske narodne armije iznosi 70 milijardi dolara. Na osnovu takve procene, hrvatske vlasti u postupku sukcesije očekuju do dobiju imovinu vrednu 10 milijardi dolara.

U praksi, pitanje se svodi na to da bi Hrvatska da potražuje imovinu u vrednsti od osam milijardi dolara od Srbije i od dve milijarde od Crne Gore, koje su bile poslednje članice Savezne Republike Jugoslavije, nakon jednostrane secesije ostalih jugoslovenskih republika, među kojima i Hrvatske. Radi se, između ostalog, o tenkovima, artiljerijakim oruđima, podmornicaa, brodovima...

Pre nego što se vlasti Srbije upuste u razgovore o ovoj temi, valjalo bi se prisetiti da je ista Hrvatska pomenutu JNA proglasila za agresorsku vojsku. Radi se o vojsci koja je bila na svojoj teritoriji i koja je štitila svoje stanovništvo. Konkretno, Hrvatska je hrvatske etničke Srbe izbacila iz Ustava i na njihove legitimne zahteve reagovala je nasiljem. U tom nasilju, JNA se nije mogla svrstati na stranu države koja je jednostrano izvršila secesiju, a pri tome još napadala vojne objekte i stanovništvo koje je bilo lojalno Jugoslaviji. Narativ koji je Hrvatska uspela na nametne kao diskurs je da je vodila „domovinski rat“, odnosno da se radilo o odbrani od agresije. Takav pristup, međutim, nema uporište u činjeničnom stanju. 

Potraživanja Hrvatske iz imovine bivše SFRJ, uključujući i vojne, da se otcepila u pravno valjanoj proceduri, ne bi bila sporna, kao što ne bi bilo sporno ni pravo Hrvatske da se osamostali iz države čiji je ustavni poredak bio razoren. JNA se, međutim, povukla iz Hrvatske potpuno legalno, na deo teritorije koji je još uvek smatrao Jugoslaviju kao legitimnu tvorevinu. Imovinu koju je dužila nije mogla ostaviti na teritoriji koja je Jugoslaviju proglasila neprijateljskom tvorevinom.

Hrvatska je jednostranom secesijom i pribegavanjem nasilnoj minorizaciji četvrtine svog stanovništva nanela materijalnu štetu bivšoj Jugoslaviji. Uprkos tome, očekuje da deli imovinu. Ne sme se zaboraviti da je JNA u Hrvatskoj izgradila niz objekata i učestvovala u infrastrukturnim radovima koji su ostali u Hrvatskoj. Ono što potražuje u velikoj meri je pretvoreno u staro gvožđe i dati US Steel-u na pretapanje. Ako Hrvatska nije spremna na partnerski odnos, zarad bolje budućnosti, da se ono što je preostalo zajedničkim naporima modernizuje i dovede u funkciju za savremene potrebe, srpske vlasti bi trebalo da pođu od stava da je Hrvatski pristup zlonameran.

Hrvati, istorijski naviknuti da im se zločini opraštaju, zaboravljaju da su JNA isterali sa svoje teritorije, da u troškovima održavanja opreme od tada nisu učestvovali i da su lažno predstavljali da je JNA okupator. Po navici, Srbija je stavljena pred svršen čin da je ucenjena potrebama „stabilnosti“. Stabilnost na štetu Srbije nužno vodi raspadu Srbije. Da li je stabilnost koja vodi našem raspadu ono što nam je potrebno?

Širite dalje

Uključite se u raspravu